Bài trích Phúc Âm theo Thánh Matthêu 5, 17-37.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng:
“Các con đừng tưởng Ta đến để hủy bỏ lề luật hay các tiên tri:
Ta không đến để hủy bỏ, nhưng để kiện toàn. Vì Ta bảo thật các con:
Cho dù trời đất có qua đi, thì một chấm một phẩy trong bộ luật
cũng không bỏ sót, cho đến khi mọi sự hoàn thành.
Bởi vậy, ai hủy bỏ một trong những điều luật nhỏ mọn nhất,
và dạy người khác làm như vậy, sẽ kể là người nhỏ nhất trong Nước Trời;
Trái lại, ai giữ và dạy người ta giữ những điều đó,
sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời.
Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái,
thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.
Các con đã nghe dạy người xưa rằng:
Không được giết người.
Ai giết người, sẽ bị luận phạt nơi toà án.
Còn Ta, Ta bảo các con: Bất cứ ai phẩn nộ với anh em mình,
thì sẽ bị toà án luận phạt.
Ai bảo anh em là ngốc, thì bị phạt trước công nghị.
Ai rủa anh em là “khùng”, thì sẽ bị vạ lửa địa ngục.
Nếu ngươi đang dâng của lễ nơi bàn thờ
mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với ngươi,
thì ngươi hãy để của lễ lại trước bàn thờ,
đi làm hòa với người anh em ngươi trước đã, rồi hãy trở lại dâng của lễ.
Hãy liệu làm hòa với kẻ thù ngay lúc còn đi dọc đường với nó,
kẻo kẻ thù sẽ đưa ngươi ra trước mặt quan tòa,
quan tòa lại trao ngươi cho tên lính canh và ngươi sẽ bị tống ngục.
Ta bảo thật cho ngươi biết:
“Ngươi sẽ không thoát khỏi nơi ấy cho đến khi trả hết đồng bạc cuối cùng!”
Các con đã nghe nói với người xưa rằng:
“Chớ ngoại tình”. Còn Ta, Ta bảo các con:
“Hễ ai nhìn xem phụ nữ mà ước ao phạm tội với họ,
thì đã ngoại tình với họ trong lòng rồi.
Nếu con mắt phải của con nên dịp tội cho con,
thì hãy móc nó mà ném xa con; vì thà mất một chi thể
còn lợi hơn là toàn thân bị ném vào hỏa ngục.
Và nếu tay phải con nên dịp tội cho con, thì hãy chặt mà ném nó xa con;
vì thà mất một chi thể còn hơn là toàn thân bị ném vào hỏa ngục”.
Cũng có lời dạy rằng: “Ai ly dị vợi mình,
trừ trường hợp tà dâm, thì làm cớ cho vợ ngoại tình;
và ai cưới người vợ đã ly dị, cũng phạm tội ngoại tình”.
Các con cũng đã nghe có lời bảo người xưa rằng:
“Chớ thề gian, nhưng hãy giữ trọn lời mình thề với Chúa”.
Còn Ta, Ta bảo các con:
“Ðừng thề chi cả; đừng lấy trời mà thề,
vì trời là ngai Thiên Chúa; đừng lấy đất mà thề, vì đất là bệ chân Người;
đừng lấy Giêrusalem mà thề, vì là thành của Vua cao cả.
Cũng đừng chỉ đầu ngươi mà thề,
vì ngươi không thể làm cho một sợi tóc ra trắng hay đen được.
Nhưng lời nói của các con phải là: Có thì nói có,
không thì nói không, thêm điều đặt chuyện là bởi ma quỷ mà ra”.

“Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà!”.

“Ranh giới giữa thiện và ác không chạy qua quốc gia, giai cấp hay đảng phái – nhưng chạy qua từng trái tim mỗi người!” – Aleksandr Solzhenitsyn.

Kính thưa Anh Chị em,

Ranh giới giữa thiện và ác không ở ngoài chúng ta, nhưng chạy qua tim mỗi người. Lời Chúa hôm nay rọi thẳng vào nơi ấy – trước khi lộ thành hành vi, mọi sa ngã đã nhen nhóm từ bên trong: ‘tội tại tâm!’.

Chúng ta thường sợ những tội lớn, những cú ngã ồn ào. Nhưng Chúa Giêsu không bắt đầu từ đó, Ngài chỉ vào cơn giận chưa kịp bộc phát, ánh mắt chưa kịp chạm tới, lời nói chưa kịp thốt ra. Không đợi hành vi, Ngài dừng ở động cơ; không đợi dao vung, Ngài đếm nhịp tim đang sôi sục; không đợi ngoại tình thành sự, Ngài chạm tới ánh nhìn đã lệch; không đợi lời thề gian vang ra, Ngài nghe thấy sự quanh co vừa hình thành. Ở đó, tội đã khởi sự – ‘tội tại tâm’. “Mọi tội lỗi của con người đều phát sinh từ trái tim!” – Augustinô.

Và đây mới là điều nhức nhối: chúng ta có thể sống cả đời mà vẫn nghĩ mình “ổn”. Không giết ai, nhưng nuôi một người trong lòng để ghét; không phản bội công khai, nhưng âm thầm phản bội bằng những tưởng tượng dung dưỡng; không nói dối trắng trợn, nhưng quen điều chỉnh sự thật cho vừa lợi ích. Vẫn đi lễ, vẫn cầu nguyện, vẫn giữ luật – và cùng lúc, giữ lại một góc tối không muốn Chúa bước vào. Lên án cái ác ngoài xã hội, nhưng chúng ta bao che cái sai trong lòng. Khi ấy, không chỉ phạm tội; chúng ta đánh mất sự thật về chính mình. Và sự tự lừa dối ấy mới là vực sâu thật sự.

Nếu ranh giới thiện ác chạy qua tim mỗi người, thì ơn cứu độ cũng đi qua trái tim ấy. Không đến để chỉnh sửa bề mặt, Chúa Giêsu đến chiếm lấy nội tâm; không chỉ để chúng ta làm điều đúng, nhưng để chúng ta yêu điều đúng; không chỉ để tránh tội, nhưng để trái tim không còn muốn tội. Vì nếu nguồn được thanh luyện, dòng chảy sẽ trong; nếu gốc được chữa lành, hoa trái sẽ tuyệt vời. “Điều tuôn ra từ bạn xuất phát từ những gì ở bên trong bạn!” – Richard Rohr.

Anh Chị em,

Hãy nhìn vào Chúa Giêsu. Tâm Ngài không chia đôi nhưng thuộc trọn về Cha; vì thế, không có khoảng tối cho thù hận. Mở trọn cho các linh hồn, nên tâm Ngài không giữ lại điều gì cho riêng mình. Bị xúc phạm, Ngài không nuôi giận; bị phản bội, Ngài không khép lại; bị đóng đinh, Ngài vẫn hướng về Cha và cầu cho người gõ búa. Nơi Ngài, bên trong và bên ngoài là một – không giả hình, không hai mặt, không bóng tối giấu kín. Đó là tự do của Con Một, và là con đường Ngài mở ra cho ơn cứu độ chúng ta. Cuộc chiến thật không ở ngoài đời; nó ở trong tim – ‘tội tại tâm’. Và chiến thắng không bắt đầu bằng việc sửa người khác, nhưng bằng việc để Chúa chạm tới nơi sâu nhất của mình. “Những gì ta đạt được bên trong sẽ biến đổi thực tại bên ngoài!” – Plutarch.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin soi thấu những chuyển động thầm kín của con; thanh luyện trái tim còn chia đôi của con; cho tâm con thuộc trọn về Cha và mở ra cho các linh hồn!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế