Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca 15, 1-3. 11-32.
Khi ấy, những người thâu thuế và những người tội lỗi đến gần Chúa Giê-su để nghe Người giảng. Thấy vậy, những người biệt phái và luật sĩ lẩm bẩm rằng: “Ông này đón tiếp những kẻ tội lỗi và cùng ngồi ăn uống với chúng”. Bấy giờ Người phán bảo họ dụ ngôn này:
“Người kia có hai con trai. Ðứa em đến thưa cha rằng: “Thưa cha, xin cha cho con phần gia tài thuộc về con”. Người cha liền chia gia tài cho các con. Ít ngày sau, người em thu nhặt tất cả tiền của mình trẩy đi miền xa và ở đó ăn chơi xa xỉ, phung phí hết tiền của. Khi nó tiêu hết tiền của, thì gặp nạn đói lớn trong miền đó và nó bắt đầu cảm thấy túng thiếu. Nó vào giúp việc cho một người trong miền, người này sai nó ra đồng chăn heo. Nó muốn ăn những đồ heo ăn cho đầy bụng, nhưng cũng không ai cho. Bấy giờ nó mới hồi tâm lại và tự nhủ: “Biết bao người làm công ở nhà cha tôi được ăn uống dư dật, còn tôi, tôi ở đây phải chết đói! Tôi muốn ra đi, trở về với cha tôi và thưa người rằng: “Lạy cha, con đã lỗi phạm đến Trời và đến cha; con không đáng được gọi là con cha nữa, xin cha đối xử với con như một người làm công của cha”. Vậy nó ra đi và trở về với cha nó. Khi nó còn ở đàng xa, cha nó chợt trông thấy, liền động lòng thương; ông chạy lại ôm choàng lấy cổ nó và hôn nó hồi lâu. Người con trai lúc đó thưa rằng: “Lạy cha, con đã lỗi phạm đến Trời và đến cha; con không đáng được gọi là con cha nữa”. Nhưng người cha bảo các đầy tớ: “Mau mang áo đẹp nhất ra đây và mặc cho cậu; hãy đeo nhẫn vào ngón tay cậu, và xỏ giầy vào chân cậu. Hãy bắt con bê béo làm thịt để chúng ta ăn mừng, vì con ta đây đã chết, nay sống lại, đã mất nay lại tìm thấy”. Và người ta bắt đầu ăn uống linh đình.
“Người con cả đang ở ngoài đồng. Khi về gần đến nhà, nghe tiếng đàn hát và nhảy múa, anh gọi một tên đầy tớ để hỏi xem có chuyện gì. Tên đầy tớ nói: “Ðó là em cậu đã trở về và cha cậu đã giết con bê béo, vì thấy cậu ấy trở về mạnh khoẻ”. Anh liền nổi giận và quyết định không vào nhà. Cha anh ra xin anh vào, nhưng anh trả lời: “Cha coi, đã bao nhiêu năm con hầu hạ cha, không hề trái lệnh cha một điều nào, mà không bao giờ cha cho riêng con một con bê nhỏ để ăn mừng với chúng bạn; còn thằng con của cha kia, sau khi phung phí hết tài sản của cha với bọn điếm nay trở về, thì cha lại sai làm thịt con bê béo ăn mừng nó”. Nhưng người cha bảo: “Hỡi con, con luôn ở với cha, và mọi sự của cha đều là của con. Nhưng phải ăn tiệc và vui mừng, vì em con đã chết nay sống lại, đã mất nay lại tìm thấy”.

“Người anh cả liền nổi giận và không chịu vào nhà”.
“Nó phải trở về nơi nó thuộc về – dù nó đen đủi hơn một thằng quỷ!”. Đó là những gì kiệt tác “Người Cha nhân hậu” của Mitch Irion mô tả! Cha nó vui mừng vì nó đã tìm được nơi nó thuộc về; ở đó, nó mất hút! Vạt áo đỏ như máu – tượng trưng tình yêu – của ông đã lấp kín nó! “Hãy học mừng vui như Thiên Chúa vui mừng!” – Spurgeon.
Kính thưa Anh Chị em,
Đó là điều Tin Mừng hôm nay lưu ý. Người anh nổi giận và không chịu vào nhà. Có công bằng không? Câu trả lời đúng sẽ là: đây là một câu hỏi sai! Vì lẽ, anh phải ‘học mừng vui’ như cha anh vui mừng.
Thật ra, điều khiến người anh không vào nhà không phải là sự bất công, nhưng là niềm vui của cha. Anh không chịu nổi cảnh người cha ôm đứa em rách rưới, khoác áo mới, mở tiệc cho nó. Niềm vui ấy vượt khỏi tưởng tượng của anh; vì thế, anh đứng ngoài. Tin Mừng đặt trước chúng ta một lời mời gọi rất khó: ‘học mừng vui’ với một Thiên Chúa vui! “Niềm vui không tự nhiên xảy đến; chúng ta phải chọn niềm vui và tiếp tục chọn nó mỗi ngày!” – Henri Nouwen.
Đôi khi, điều khó nhất đối với chúng ta không phải là tha thứ, nhưng là vui khi người khác được tha, được ban, được yêu. Tha thứ có thể là một quyết định; nhưng mừng vui với người được tha lại là một “sự hoán cải của trái tim”. Niềm vui của người cha dành cho đứa con tàn đời chính là điều người anh cần học. Anh cần hiểu, bất kể cậu em đã làm gì: đòi chia gia tài – khác nào mong cha chết – hay sống phóng đãng ở phương xa, thì nơi cuối cùng nó tìm thấy vẫn là nhà Cha. Người cha không vui vì tội lỗi của nó, nhưng vui vì nó đã trở về nơi nó thuộc về.
Đứa em cần lòng thương xót của cha để dám trở về; nhưng nó cũng cần một người anh sẵn sàng mở lòng với nó. Bằng không, ngôi nhà vẫn lạnh. Vì thế, câu chuyện kết thúc khi người cha bước ra với người anh. Ông không chỉ đi tìm đứa con lạc; ông còn đi tìm đứa con ở lại nhưng lòng đã lạc. “Chúa là Đấng từ bi nhân hậu!” – Thánh Vịnh đáp ca – “Sẽ lại thương xót chúng ta; tội lỗi chúng ta, Người chà đạp dưới chân. Mọi lỗi lầm chúng ta, Người ném xuống đáy biển!” – bài đọc một.
Anh Chị em,
Điều người cha làm trong dụ ngôn chính là điều Đức Kitô thực hiện trong đời mình. Ngài đi tìm những kẻ lạc mất, đồng bàn với tội nhân, và khiến nhiều người khó chịu. Nhưng hành trình ấy không dừng ở những bước đường rao giảng; nó dẫn Ngài tới thập giá. Ở đó, Ngài không chỉ kể dụ ngôn về lòng thương xót, nhưng trả giá cho nó. Từ thập giá, Ngài mở ra bữa tiệc lớn nhất: bữa tiệc của những tội nhân được trở về. Trước bữa tiệc ấy, mỗi chúng ta được mời gọi bước vào và ‘học mừng vui’ với niềm vui của Thiên Chúa. “Yêu một người là nhìn thấy nơi họ con người mà Thiên Chúa muốn họ trở thành!” – François Mauriac.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, đừng để con ủ dột khi thấy anh chị em con may mắn hơn mình; dạy con biết vui với người vui, khóc với người khóc!”, Amen.
Lm. Minh Anh TGP. Huế