Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan 16, 5b-11.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Bây giờ Thầy về với Ðấng đã sai Thầy, mà các con không ai hỏi Thầy: Thầy đi đâu? Nhưng vì Thầy đã nói với các con điều đó, nên lòng các con tràn ngập u sầu. Dầu vậy Thầy phải nói sự thật cho các con: Thầy đi thì ích lợi cho các con, vì nếu Thầy không đi, thì Ðấng Phù Trợ sẽ không đến với các con, nhưng nếu Thầy ra đi, Thầy sẽ sai Người đến với các con. Khi Người đến,Người sẽ tố cáo thế gian về tội lỗi, về sự công chính và về án phạt. Về tội lỗi vì họ đã không tin vào Thầy. Về sự công chính, vì Thầy về cùng Cha, và các con sẽ không còn thấy Thầy. Về án phạt, vì thủ lãnh thế gian này đã bị xét xử”.

“Thầy ra đi thì có lợi cho anh em!”.

“Ngài rời khỏi mắt chúng ta để chúng ta trở về với lòng mình và gặp thấy Ngài ở đó!” – Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Có những cuộc ra đi khiến người ta xa nhau mãi mãi; nhưng cũng có những cuộc ra đi làm cho một sự gần gũi trở nên sâu hơn trong lòng người. Lời Chúa hôm nay mở ra nghịch lý ấy: Chúa Giêsu ‘ra đi để ở lại’.

Trong Tin Mừng Gioan, cái “lợi” Chúa Giêsu nói đến chính là việc các môn đệ được nhận lấy Thánh Thần, Đấng Ngài gọi là Paraklētos – Đấng Bảo Trợ. Thuật ngữ Hy Lạp này không chỉ mang nghĩa “Đấng an ủi”, nhưng còn là “Đấng đứng bên cạnh”, “Đấng biện hộ”. Sự ra đi của Chúa Giêsu không trở thành vắng mặt, nhưng mở ra một sự hiện diện sâu xa hơn trước. Kitô giáo vì thế không sống bằng ký ức về một nhân vật vĩ đại của quá khứ. Nếu Chúa Giêsu chỉ “đã từng hiện diện”, Tin Mừng đã khép lại từ lâu. Chính Thánh Thần làm cho Ngài vẫn tiếp tục ở cùng và hoạt động giữa Hội Thánh.

Sự hiện diện ấy không phải một ý niệm trừu tượng. Từ ngục tối Philipphê, “vào quãng nửa đêm, Phaolô và Sila hát thánh ca cầu nguyện” – bài đọc một. Chỉ một Hội Thánh xác tín Chúa Phục Sinh vẫn đang ở cùng mình mới có thể hát giữa xiềng xích như thế. Và chính trong đêm tối ấy, Thánh Thần tiếp tục hoạt động: cửa ngục mở ra, viên cai ngục được biến đổi và cả gia đình ông đón nhận phép rửa. Bấy giờ, lời Thánh Vịnh đáp ca trở thành kinh nghiệm sống động: “Lạy Chúa, Ngài ra tay uy quyền giải thoát con!”. Chúa Giêsu đã ra đi, nhưng Ngài vẫn tiếp tục đồng hành với dân thánh của Ngài – mãi cho đến ngày nay. “Đức Kitô không bao giờ vắng mặt khỏi Hội Thánh của Ngài!” – Henri de Lubac.

Ai trong chúng ta rồi cũng từng trải qua một sự vắng mặt như thế: một người mình yêu đã ra đi, một tương quan không còn như trước, những lúc cầu nguyện mà Thiên Chúa xem ra xa vắng. Nhưng cũng chính trong những khoảng trống ấy, con người nhiều khi lại khám phá một chiều sâu của tình yêu mà trước đây mình chưa từng nhận ra. Có những tình yêu chỉ thực sự ở lại khi người mình yêu không còn ở trước mắt. Chính trong những vắng mặt ấy, con người học lại cách yêu, cách nhớ và cách ở cùng nhau bằng chiều sâu của tâm hồn. Một cách khác của ‘ra đi để ở lại’. “Hai linh hồn chúng ta vốn là một; nên dẫu tôi phải ra đi, đó không phải là đổ vỡ, nhưng là một sự mở rộng!” – John Donne.

Anh Chị em,

Chính Đức Giêsu đã đi qua kinh nghiệm của một Đấng dường như bị bỏ lại một mình. Trên thập giá, Ngài không chỉ bị thế gian khước từ, nhưng còn bước vào bóng tối của cảm giác như bị Chúa Cha bỏ rơi. Thế nhưng, chính ở tận cùng của sự lạc lõng ấy, Ngài phó mình hoàn toàn cho Cha. Có lẽ đó là nghịch lý sâu nhất của mầu nhiệm Kitô giáo: càng “ra đi”, Ngài càng “ở lại” sâu hơn trong tình yêu của Cha và trong lòng nhân loại. Henri Nouwen từng viết, chính trong vắng mặt, con người học được thế nào là hiện diện!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con tuyệt vọng vì những vắng mặt; cho con biết rằng, có những hiện diện chỉ trở nên sâu hơn trong Thánh Thần!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế