Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan 15, 1-8.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy là cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. Nhành nào trong Thầy không sinh trái thì Người chặt đi, còn nhành nào trong Thầy không sinh trái thì Người chặt đi, còn nhành nào sinh trái thì Người tỉa sạch để nó sai trái hơn. Các con đã được tỉa sạch nhờ lời Thầy đã nói với các con. Các con ở trong Thầy, và Thầy ở trong các con. Cũng như nhành nho tự nó không thể sinh trái được, nếu không dính liền với cây nho; các con cũng vậy, nếu không ở trong Thầy.

“Thầy là cây nho, các con là nhành. Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái, vì không có Thầy, các con không thể làm được gì. Ai không ở trong Thầy, thì bị vứt ra ngoài như nhành nho, và sẽ khô héo, người ta sẽ thu lại, quăng vào lửa cho nó cháy đi.

“Nếu các con ở trong Thầy, và lời Thầy ở trong các con, thì các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được. Ðây là điều làm Cha Thầy được vinh hiển là các con sinh nhiều trái, và như thế các con trở nên môn đệ của Thầy”.

“Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em!”.

“Đừng để điều gì làm con xao xuyến, đừng sợ hãi chi; ai có Thiên Chúa sẽ không thiếu gì; chỉ một mình Ngài là đủ!” – Têrêxa Avila.

Kính thưa Anh Chị em,

Giữa những đổ vỡ, con người dễ xao xuyến và sợ hãi; nhưng ai có Thiên Chúa thì ‘ở lại giữa đổ vỡ’ là điều có thể.

“Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em!”. Không ở lại, cành nho tự tách mình khỏi nguồn sống; và một khi đã lìa thân, nó không thể sinh trái. Tin Mừng hôm nay vì thế không bắt đầu từ kết quả, nhưng từ việc ở lại; bởi lẽ, mọi đổ vỡ sâu xa không đến từ bên ngoài, nhưng ở chỗ cành không còn gắn với thân. Có thể bên ngoài chưa mất gì, nhưng bên trong đã đứt; một khi đã đứt, sự khô héo chỉ là vấn đề thời gian.

Động từ Gioan dùng là menein – ở lại; nhưng “ở lại” không phải là đứng yên, mà là ở trong nhau. Không chỉ con người ở lại trong Chúa, mà chính Chúa ở lại trong con người; đó không còn là một tương quan ở bề mặt, nhưng là một thông dự, nơi con người và Thiên Chúa bắt đầu sống sự sống của nhau. Khi ấy, vấn đề không còn là giữ hay mất, nhưng là có để cho sự hiện diện ấy thấm vào đời mình hay không; theo Jean de Bernières, không phải chúng ta làm, nhưng là để Thiên Chúa hành động.

Chính khi sự sống ấy vận hành, sự hiện diện của Thiên Chúa sẽ làm lộ ra những gì không thuộc về Ngài và thanh luyện những gì không thể ở lại. Vì thế, điều con người gọi là “đổ vỡ” không hẳn là mất mát, nhưng là dấu của biến đổi; không phải bị lấy đi, nhưng được cắt tỉa để sinh hoa trái. Tuy nhiên, không phải mọi đổ vỡ đều giống nhau; có cái làm chết, có cái làm cho sự sống trổ sinh. Trong tiến trình ấy, chúng ta không còn chỉ tránh né, nhưng học cách ở lại – ‘ở lại giữa đổ vỡ’. “Đời sống thật đơn giản: chúng ta đang sống trong một thế giới hoàn toàn trong suốt, và Thiên Chúa luôn chiếu toả trong đó!” – Thomas Merton.

Trong cộng đoàn sơ khai, đã xảy ra một đổ vỡ thật: cắt bì! Đó không chỉ là một tranh luận, nhưng là một rạn nứt có thể làm lung lay tận gốc sự hiệp nhất. Tại đó, các tông đồ nhận ra rằng không phải mọi cắt bỏ đều đến từ Thiên Chúa; có những điều tưởng là cần thiết, nhưng lại đặt những gánh nặng không phát xuất từ Ngài. Vì thế, vấn đề không còn là cắt hay không, nhưng là có ở lại trong hiệp nhất để được Thánh Thần dẫn dắt – bài đọc một.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ mời gọi ở lại, nhưng Ngài ở lại trong Cha. Trong sự ở lại ấy, Ngài đi qua thập giá mà không lìa, đón nhận mọi cắt tỉa mà không mất sự sống. Vì thế, ở lại không còn là nỗ lực của con người, nhưng là được đưa vào tương quan của Con với Cha. “Thiên Chúa đã trở nên người để con người được tham dự vào sự sống của Thiên Chúa!” – Athanasiô. Chỉ khi cắm lều trong Ngài, chúng ta mới có thể ‘ở lại giữa đổ vỡ’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cho con không lìa xa Ngài giữa thử thách, nhưng được Thánh Thần dẫn dắt để đời con trổ sinh!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế